Salvaescaleras en Vilar de Santos

As casas de pedra de granito do casco de Vilar de Santos, características da comarca de A Limia, teñen escaleiras interiores de entre 75 e 90 cm de ancho. Con esas dimensións, unha cadeira salvaescaleiras recta instálase sen obras: o raíl fíxase ao chanzos e a cadeira pregada deixa paso libre. En casas de dúas ou tres plantas con escaleira recta de pedra, o custo parte dos 2.000 EUR. Cando a escaleira ten un patín ou cambio de dirección, o modelo articulado adapta sen ampliar o espazo. Con 227 veciños maiores de 70 años, a demanda en Vilar de Santos é constante.

O Instituto Galego de Vivenda e Solo (IGVS) da Xunta de Galicia ofrece axudas de ata 17.000 EUR para persoas con discapacidade recoñecida. En municipios rurais con menos de 5.000 habitantes como Vilar de Santos, a subvención pode alcanzar o 75% sobre un importe máximo de 30.000 EUR. O prazo de convocatoria vixente estende ata decembro de 2026. Tramite en igvs.xunta.gal. Con 227 veciños de Vilar de Santos maiores de 70 años —o 29,71% da poboación—, moitas familias da comarca de A Limia reúnen os requisitos. Source: IGVS – Xunta de Galicia

En Vilar de Santos, con 227 veciños maiores de 70 años, as solicitudes de adaptación en inmobles compartidos son frecuentes. O artigo 10 da Lei de Propiedade Horizontal establece que as obras de accesibilidade son obrigatorias cando as solicita unha persoa maior de 70 años ou con discapacidade recoñecida. A comunidade non pode negarse. Se o custo supera doce mensualidades ordinarias de gasto común, os propietarios non obrigados quedan exentos do exceso. Texto completo no BOE – Lei de Propiedade Horizontal. Source: BOE – Ley de Propiedad Horizontal Art. 10

Nas casas de pedra de granito de dúas plantas de Vilar de Santos, habituais na parroquia e nas aldeas da comarca de A Limia, a escaleira adoita ser recta. Unha cadeira recta custa entre 2.000 e 5.000 EUR instalada. Se hai un patín ou xiro, o prezo sube á forquilla da cadeira curva: 6.000-15.000 EUR. A plataforma inclinada (3.000-12.000 EUR) é adecuada para usuarios de cadeira de rodas cando o ancho de escaleira supera os 80 cm. O IVA é do 10% para vivenda habitual. As axudas do IGVS poden reducir o custo ata o 75% do presuposto.

A dedución estatal é do 20% do investimento, con base máxima de 12.080 EUR anuais. Exemplo en Vilar de Santos: unha cadeira recta de 3.500 EUR nunha casa de granito da parroquia xera unha dedución de 700 EUR na declaración da renda. Para unha cadeira curva de 9.000 EUR, a dedución alcanza 1.816 EUR. O IVA pode reducirse ao 4% se hai certificado de discapacidade. Garde sempre a factura da empresa instaladora autorizada para xustificalo ante a Axencia Tributaria.

O aluguer (100-200 EUR/mes) resulta axeitado para necesidades temporais ou estancias estacionais na casa familiar de Vilar de Santos. Nas casas de granito da comarca de A Limia, onde predominan as escaleiras rectas, o aluguer de cadeira recta é a opción máis áxil: instalación e retirada en poucas horas. Para residentes permanentes —os 227 veciños maiores de 70 años que viven en Vilar de Santos todo o ano— a compra é máis rendible a partir do primeiro ano e medio de uso. As axudas do IGVS fan que o prezo neto de compra sexa moi competitivo.

As cadeiras de segunda man (1.500-3.000 EUR) son tecnicamente adaptables ás escaleiras rectas de granito das casas de Vilar de Santos. O punto débil é a ausencia de garantía activa e, frecuentemente, de marcaxe CE vixente, requisito para acceder ás axudas do IGVS e á dedución do IRPF. Nunha localidade rural da comarca de A Limia, o servizo técnico pode tardar en desprazarse; contar cun contrato de mantemento con empresa autorizada —que non adoita incluírse nas vendas entre particulares— é especialmente valorable para usuarios que dependen do equipo a diario.

Vilar de Santos ten un clima atlántico con elevada humidade e precipitacións frecuentes. Para salvaescaleiras de exterior —accesos a casas con patios ou corredores exteriores, habituais nas construcións rurais de A Limia— recoméndanse modelos con protección IP65 e raíl de aceiro inoxidable ou tratado anticorrosión. Para modelos de interior, a humidade relativa alta pode afectar ás conexión eléctricas se a casa non está ben ventilada: compróbese a ausencia de condensacións no cuadro de mando. A revisión anual é suficiente como mantemento preventivo.

As casas de granito da comarca de A Limia —de Vilar de Santos, Sandiás, Rairiz de Veiga ou A Bola— comparten unha tipoloxía similar: dúas ou tres plantas, escaleira interior de pedra con chanzos de entre 20 e 25 cm de fondo. A cadeira salvaescaleiras recta cobre a maioría dos casos cando o tramo é continuo. Se hai un patín ou xiro, a cadeira articulada é a alternativa. A plataforma vertical, que require un burato de obra, é moi pouco habitual nestas casas de pedra centenarias. En vivendas con acceso exterior escalonado, una pequena plataforma portátil pode complementar a solución interior.

O Concello de Vilar de Santos pode tramitar ou informar sobre os programas autonómicos do IGVS e sobre posibles partidas de accesibilidade do Plan de Obras e Servizos da Deputación de Ourense. As axudas máis consolidadas para veciños de Vilar de Santos son as do IGVS da Xunta de Galicia —ata 17.000 EUR para discapacidade, ou 75% ata 30.000 EUR en municipios rurais— tramitables en igvs.xunta.gal. Co 38,48% da poboación con máis de 65 años, Vilar de Santos é un dos municipios con maior necesidade de accesibilidade de toda a comarca de A Limia. Source: IGVS – Xunta de Galicia